โรคจิต

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

สารบัญ 1 โรคจิต คือ 2 อาการของโรคจิต 3 สาเหตุของโรคจิต 4 สิ่งกระตุ้นให้อาการโรคจิตกำเริบ 5 การรักษา 6 วิธีการรักษา 7 เมื่อป่วยเป็นโรคจิตแล้ว จะต้องกินยานานเท่าไร 8 ผลข้างเคียงของยารักษาโรคจิต 9 ภารดูแลผู้ป่วยโรคจิต

[แก้ไข] โรคจิต คือ

โรคจิต ที่มีความผิดปกติทางอารมณ์ ความคิด และการแสดงออกอย่างรุนแรง โดยผู้ป่วยมักจะไม่ยอมรับว่าตนเองป่วย ภาษาชาวบ้าน โรคจิต คือ บ้า หรือวิกลจริต ผู้ป่วยโรคจิต ก็คือ คนบ้า หรือคนวิกลจริต นั่นเอง

[แก้ไข] อาการของโรคจิต

โดยทั่วไปพบความผิดปกติในด้านต่าง ๆ ดังนี้

• ความผิดปกติด้านความคิด เช่น หลงผิด คิดว่าตนเองเป็นใหญ่เป็นโต เป็นผู้วิเศษ ระแวงว่ามีคนปองร้าน
• ความผิดปกติด้านอารมณ์ เช่น หัวเราะ ร้องไห้โดยไม่สมเหตุผล หรือเฉยเมยไม่สนใจใคร
• ความผิดปกติด้านการแสดงออก เช่น ไม่สนใจตัวเอง ปล่อยให้เนื้อตัวสกปรก คลุ้มคลั่ง อาละวาด ทำร้านคน ทำลายของ พูดคนเดียว อยู่นิ่งไม่ได้ ไม่นอน วุ่นวาย รบกวนคนอื่น
• ความผิดปกติด้านการรับรู้ เช่น หูแว่ว ได้ยินเสียงคน สัตว์ หรือเสียงแปลก ๆ โดยไม่มีตัวตน เห็นภาพหลอนเป็นคน สัตว์ ผี ฯลฯ

[แก้ไข] สาเหตุของโรคจิต

1. เกิดจากความผิดปกติของเนื้อสมอง และร่างกายเนื่องจาก

• ได้รับพิษของสิ่งเสพติด เช่น เหล้า กัญชา ยาม้า กระท่อม กาว ผงขาว ฯลฯ
• ได้รับเชื้อโรคที่เป็นอันตรายต่อสมอง เช่น มาเลเรียขึ้นสมอง เยื่องหุ้มสมองอักเสบ
• ศีรษะได้รับอันตราย เช่น ถูกตีศีรษะ รถคว่ำ ศีรษะถูกกระทบกระเทือนอย่างรุนแรง
• กรรมพันธุ์

2. ได้รับความกดดันทางด้านจิตใจ และสังคม เช่น ผิดหวังเรื่องการเรียน ความรัก การสูญเสียคนที่ตนรัก ตำแหน่ง หน้าที่ การงาน เงินทอง ชื่อเสียง มีปัญหาในครอบครัว ตกงาน

[แก้ไข] สิ่งกระตุ้นให้อาการโรคจิตกำเริบ

1. กินยาหรือฉีดยาไม่สม่ำเสมอ ขาดยา

2. ได้รับความกดดันทางด้านจิตใจและสังคม เช่น ผิดหวังเรื่องการเรียน ความรัก มีปัญหาครอบครัว มีปัญหาการงาน ถูกทอดทิ้ง

3. ใช้สารเสพติด เช่น การดื่มสุรา สูบกัญชา กินยาบ้า

4. การอดนอน การเจ็บป่วยทางกาย

[แก้ไข] การรักษา

โรคจิตสามารถรักษาให้หายได้ ผลการรักษาแบ่งออกได้ ดังนี้

• หายขาด ไม่กลับเป็นอีก
• อาการโรคจิตสงบ อาจกลับเป็นใหม่ได้อีก
• ยังมีอาการอยู่บ้าง และอาจกำเริบรุนแรงเป็นพัก ๆ

[แก้ไข] วิธีการรักษา

• ใช้ยารักษาโรคจิต มีทั้งชนิดกินและฉีด
• รักษาด้วยไฟฟ้า
• พูดคุยให้ผู้ป่วยสบายใจ

[แก้ไข] เมื่อป่วยเป็นโรคจิตแล้ว จะต้องกินยานานเท่าไร

• ผู้ป่วยที่เพิ่งป่วย และป่วยมาไม่เกิน 6 เดือน จะกินยาต่ออีกประมาณ 6 เดือน อาการสงบก็ค่อย ๆ ลดยาลง ถ้าอาการไม่สงบภายใน 6 เดือน ให้กินยาต่ออีกประมาณ 2 ปี อาการสงบจึงหยุดยาได้
• ผู้ป่วยที่ป่วยมาหลายครั้ง และนานหลายปี ให้กินยาต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ การลดหรือหยุดยาให้ปรึกษาแพทย์

[แก้ไข] ผลข้างเคียงของยารักษาโรคจิต

ภายหลังจากกินยา หรือฉีดยาโรคจิตแล้ว ผู้ป่วยอาจมีอาการปากแห้ง คอแห้ง ซึ่งช่วยได้โดยให้ผู้ป่วยดื่มน้ำบ่อย ๆ ถ้าเกิดตาพร่า ง่วงนอน อาการเหล่านี้ไม่เป็นอันตราย ถ้าใช้ยาไป 1-2 สัปดาห์ ผู้ป่วยจะค่อย ๆ ปรับตัวได้ แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้รุนแรงมาก เช่น คอบิด ตาค้าง ตัวแข็ง มือสั่น น้ำลายยืด ลิ้นแข็ง ให้ปรึกษาแพทย์

[แก้ไข] ภารดูแลผู้ป่วยโรคจิต

• ผู้ป่วย หรือญาติควรมาติดต่อรับยาที่โรงพยาบาลอย่างสม่ำเสมอ ญาติควรดูแลให้ผู้ป่วยกินยาอย่างต่อเนื่อง การเพิ่มยา ลดยา หรือหยุดยา ควรปรึกษาแพทย์ ถ้าผู้ป่วยไม่ยอมกินยา ยาติควรชักจูง โน้มน้าวให้ผู้ป่วยกินยา ถ้าไม่ได้ผล ให้ปรึกษาแพทย์ ซึ่งแพทย์อาจให้ยาฉีดแทน
• ไม่ควรให้ผู้ป่วยใช้สิ่งเสพติดทุกชนิด เช่น เหล้า เบียร์ กัญชา ยาม้า ผงขาว ฯลฯ เพราะอาจทำให้อาการของโรคจิตกำเริบขึ้นได้
• ญาติควรกระตุ้น และให้กำลังใจผู้ป่วย ให้ทำงานตามกำลัง และความสามารถที่มีอยู่ เพื่อฟื้นฟูความสามารถของผู้ป่วยให้ดีเหมือนเดิม ไม่ควรให้ผู้ป่วยเฉื่อยชา เกียจคร้าน ซึ่งจะเป็นภาระของญาติในการดูแลผู้ป่วยอย่างมากในอนาคต
• ควรปฏิบัติต่อผู้ป่วยเหมือนคนปกติ เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยได้พูดคุย ระบายปัญหา เพื่อให้ผู้ป่วย และญาติเกิดความเข้าใจ และไว้วางใจซึ่งกันและกัน
• สนับสนุน และให้กำลังใจผู้ป่วย ให้สามารถแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง โดยการรับฟังปัญหาของผู้ป่วยอย่างตั้งใจ และให้คำปรึกษา แนะนำ
• ส่งเสริมให้ผู้ป่วยได้มีโอกาสเข้าสังคมกับคนทั่วไป เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถปรับตัวเข้ากับผู้อื่นได้ โดยเริ่มจากการพูดคุยกับคนในบ้านก่อน ไม่ควรแยกตัว หรือเก็บตัวอยู่คนเดียว
• หมั่นสังเกตอาการของผู้ป่วย ถ้าเห็นผู้ป่วยเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น นอนไม่หลับ หงุดหงิด มีหูแว่ว พูดคนเดียว ให้รีบพาผู้ป่วยมาพบแพทย์

---

ข้อมูลจาก

- กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข