Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
[แก้ไข] เจ้าสามพระยา
พระบาทสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๒ หรือ เจ้าสามพระยา ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่สามใน สมเด็จพระนครินทราธิราช (เจ้านครอินทร์) จากการแย่งราชสมบัติของเจ้าอ้ายพระยา กับเจ้ายี่พระยา จนสิ้นพระชนม์ไปทั้งสององค์ เจ้าสามพระยาจึงได้เสด็จขึ้นครองราชย์ เมื่อปี พ.ศ. ๑๙๖๗ เป็นพระมหากษัตริย์องค์ที่เจ็ดแห่งกรุงศรีอยุธยา
เจ้าสามพระยาทรงเป็นที่รู้จักในประวัติศาสตร์ไทยว่า ทรงดำเนินนโยบายในการขยายอำนาจของอยุธยาของทั้งราชวงศ์อู่ทองและราชวงศ์สุพรรณบุรี โดยแผ่ขยายอำนาจของไทยไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกัมพูชาและที่ราบสูงโคราช และทรงปูทางในการผนวกอาณาจักรสุโขทัยเข้ากับอยุธยา
พระองค์ทรงพระปรีชาสามารถในการปกครอง และการรบ ดังจะเห็นได้จากกรณีเมืองเหนือ และเมืองกัมพูชา กล่าวคือ เมื่อปี พ.ศ. ๑ ๙๗๔ พระองค์ได้ทรงยกกองทัพไปล้อมพระนครหลวง (นครธม) ของกัมพูชาอยู่ถึงเจ็ดเดือนจึงสามารถยึดได้ นับเป็นการขยายพระราชอาณาเขตของ อาณาจักรอยุธยาตอนต้นอย่างเป็นรูปธรรม
ในการแผ่ขยายอำนาจของอยุธยาในช่วงต้นนี้ จะเป็นการใช้กำลังทหารทำสงคราม และใช้วิธีการแต่งงานเพื่อสร้างความสัมพันธ์ทางเครือญาติ ดังนั้นมเหสีของพระเจ้าสามพระยาองค์หนึ่งก็คงจะเป็นเจ้าหญิงจากราชวงศ์สุโขทัย ทำให้พระองค์สามารถส่งโอรสคือ พระราเมศวร เป็น พระบรมไตรโลกนาถ ขึ้นไปครองเมืองพิษณุโลก
ในปี พ.ศ. ๑๙๘๕ พระองค์ได้ยกกองทัพไปตีเมืองเชียงใหม่ แต่ไม่สำเร็จ จึงได้ยกกองทัพไปตีเชียงใหม่อีกครั้ง เมื่อ พ.ศ. ๑๙๘๘ ได้หัวเมืองชายแดนของเชียงใหม่ แต่ทรงประชวรเสียก่อน จึงทรงยกกองทัพกลับกรุงศรีอยุธยา
ในรัชสมัยของพระองค์นอกจากทำสงครามขยายพระราชอาณาเขตแล้ว ยังได้ปรับปรุงด้านการปกครอง โดยได้ทรงตรากฎหมายลักษณะอาญาศึก (อยู่ในลักษณะกบฏศึก) ขึ้นในกรุงศรีอยุธยา
ในด้านการพระศาสนา ได้ทรงสร้างวัดราชบูรณะ ประกอบด้วยพระธาตุ และพระวิหาร โดยสร้างไว้ ณ บริเวณที่ถวายพระเพลิงศพเจ้าอ้ายพระยาและเจ้ายี่พระยา
เจ้าสามพระยา เสด็จสวรรคต เมื่อปี พ.ศ. ๑๙๙๑ ครองราชย์ได้ ๒๔ ปี ทรงสวรรคตในขณะที่พยายามขยายอำนาจขึ้นไปยังเชียงใหม่ ในปลายสมัยของพระองค์ได้ยกทัพไปตีเมืองเชียงใหม่ 2 ครั้ง กวาดต้อนประชาชนของล้านนาลงมาถึง 120,000 คน แต่ก็ไม่สามารถพิชิตเมืองเชียงใหม่ได้
ขอขอบคุณข้อมูลจาก