Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
เกษตรทฤษฎีใหม่ เป็นวิธีทำการเกษตรโดยประยุกต์พระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เกี่ยวกับการแบ่งพื้นที่และความสัมพันธ์ในการใช้ประโยชน์ ที่ดินกับการใช้น้ำเพื่อการเกษตรโดยยึดหลักการธรรมชาติมุ่งใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างเหมาะสมและเกิดประโยชน์สูงสุด คำนึงถึงการรักษาสมดุลย์ของธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมให้สามารถใช้ประโยชน์พื้นที่นั้นยาวนานสืบต่อไป
สารบัญ |
[แก้ไข] ทฤษฎีใหม่ พื้นที่ 23 ไร่
ศูนย์การศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนราธิวาส ได้นำแนวพระราชดำริทฤษฎีใหม่ซึ่งกำหนดการจัดแบ่งพื้นที่ 10-30-30-30 10% สร้างบ้านและสิ่งอำนวยความสะดวก 30% ขุดสระ 30% ปลูกข้าว 30% ปลูกพืชไร่พืชสวน มาศึกษา และปรับสัดส่วนให้เหมาะสมกับสภาพภูมิ ประเทศในภาคใต้โดยลดพื้นที่แหล่งน้ำลงเหลือ 20% ของพื้นที่ เนื่องจากภาคใต้มีปริมาณน้ำฝนโดยเฉลี่ยสูงกว่าภาคอื่น ๆ และเพิ่มพื้นที่ปลูกพืชไร่พืชส่วนเป็น 40% ของพื้นที่ เพราะว่าเกษตรกรภาคใต้มีความรู้พื้นฐานทางด้านการทำสวนเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ซึ่งจะได้สูตรการจัดแบ่งพื้นที่ 10-20-30-40 แล้วจัดรูปแบบ การเกษตรแบบผสมผสานในลักษณะของเกษตรกรครอบครัวหนึ่งมีอยู่ 5 คน ที่ทำกิน 23 ไร่ ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด
[แก้ไข] สัดส่วนการดำเนินการ
1. ที่อยู่อาศัยและสิ่งอำนวยความสะดวก 2.25 ไร่ (10% ของพื้นที่) ใช้สร้างที่พักอาศัย โรงเก็บเครื่องมือเกษตร คอกไก่เป็ด เรือนเพาะชำ โรงเพาะเห็ดและถนนหางเพื่ออำนวยความสะดวกภายในพื้นที่
2. พื้นที่แหล่งน้ำ พื้นที่ 4.5 ไร่ (30% ของพื้นที่)แหล่งเก็บน้ำในโครงการมี 2 แหล่งคือ
2.1 สระน้ำ จุน้ำได้ 5,000 ลบ.ม.
2.2 คูน้ำ กักเก็บน้ำได้ 7,000 ลบ.ม. รวมปริมาณน้ำที่กักเก็บได้ภายในโครงการทั้งสิ้น 12,000 ลบ.ม.
3. นาข้าว พื้นที่ 7 ไร่ (30% ของพื้นที่)
แบ่งแปลงปลูกข้าวออกเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกปลูกข้าวอย่างเดียว และส่วนที่ 2 ทดสอบการเลี้ยงปลาในนาข้าว ส่วนคันดินรอบแปลงนาได้ปรับปรุงดินปลูกชมพู่ เป็นพืชหลักแซมด้วยกล้วยและมะละกอ
4. พืชไร่ พืชสวน พื้นที่ 9.25 ไร่ (30% ของพื้นที่)
4.1 แปลงพืชไร่ พื้นที่ 2 ไร่ ขุดยกร่องปรับปรุงดินแล้วดำเนินการปลูกพืชไร่ชนิดต่าง ๆ เช่น ข้าวโพดหวาน และถั่วเขียวหมุนเวียนกันตลอดทั้งปี
4.2 สวนผัก พื้นที่ 0.75 ไร่ ขุดยกร่องจากนั้นใส่หินปูนฝุ่นเพื่อปรับสภาพความเป็นกรดของดินและ ใส่ปุ๋ยคอกเพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับดินแล้วปลูกผักชนิดต่าง ๆ ที่เหมาะสมกับฤดูกาล
4.3 พืชส่วน พื้นที่ 6.25 ไร่ ได้ดำเนินการขุดยกร่องแล้วใส่หินปูนฝุ่นเพื่อปรับสภาพความเป็นกรด ของดินอัตราส่วน 2 ตัน/ไร่ ปลูกขนุน กระท้อน ชมพู่ ทุเรียน มะม่วง ละมุด และเงาะ เป็นพืชหลัก แซมด้วย กล้วย สับปะรด และหมาก
4.4 ไม้ดอก พื้นที่ 0.25 ไร่ ขุดยกร่องใส่หินปูนฝุ่นและปุ๋ยคอกเพื่อปรับปรุงบำรุงดินและปลูกมะลิ
[แก้ไข] การให้น้ำกับพืช
- พื้นที่ทั้งหมด 23 ไร่
- พื้นที่ทำการเกษตร 16.25 ไร่
- ปริมาณน้ำที่เก็บได้ 12,000 ลบ.ม.
- พืชต้องการน้ำ 9,880 ลบ.ม./ปี (ปริมาณน้ำเพียงพอเพื่อการเพาะปลูกพืชได้ตลอดทั้งปี)
[แก้ไข] ผลการดำเนินการ
การทำการเกษตรโดยยึดหลักการจัดแบ่งพื้นที่ตามทฤษฎีใหม่เป็นการศึกษาการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์แบบผสมผสานให้มีพืชหลายชนิด และใช้สารสกัดจาก ธรรมชาติป้องกันศัตรูพืชช่วยลดการทำลายของแมลงศัตรูพืช พบว่ามีสัตว์ที่เป็นประโยชน์มาอาศัยอยู่ในแปลงเพิ่มขึ้น
การปลูกพืชเน้นการใช้ปุ๋ยอินทรีย์เป็นหลักหมุนเวียนอินทรียวัตถุ โดยไม่นำออกจากแปลงเพื่อปรับปรุงบำรุงดินให้มีความอุดมสมบูรณ์ พืชสามารถเจริญเติบโต ได้อย่างดีการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ที่เกื้อกูลประโยชน์ซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะการเลี้ยงปลาในนาข้าว พบว่าผลผลิตข้าวที่ได้โดยเฉลี่ยสูงกว่าแปลงที่ปลูกข้าวอย่างเดียว ประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ และมีผลตอบแทนที่ได้จากปลาอีกด้วย
เกษตรกรสามารถที่จะเลี้ยงตัวเองได้ โดยมีข้าว ผัก พืชไร่ และผลไม้ มีอาหารโปรตีนจากปลา เป็ด ไก่ไข่ ที่เลี้ยง ไว้รับประทานเอง มีรายได้ประจำวัน จากแปลงมะลิ ส่วนผลผลิตที่เหลือสามารถจำหน่ายเพื่อเป็นรายได้ในครอบครัว ซึ่งคาดว่าผลตอบแทนจะเพิ่มขึ้นเป็นลำดับโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อไม้ผลเริ่มให้ ผลผลิตการดำเนินงานเช่นนี้เกษตรกรสามารถหมุนเวียนการใช้แรงงานในการจัดการพืชและเลี้ยงสัตว์ให้มีรายได้ตลอดทั้งปี ช่วยให้เกษตรกรอาศัยอยู่ในพื้นที่ ของตนเองลดปัญหาการอพยพแรงงานเข้าสู่ตัวเมือง ผลการศึกษานี้ สามารถใช้เป็นต้นแบบให้เกษตรกรนำมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับพื้นที่ของตนเองได้
ขอขอบคุณข้อมูลจาก
ภาพประกอบทางอินเทอร์เน็ต