Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
วัตถุประสงค์โครงการหลวง
- เพื่อป้องกันการทำลายป่าต้นน้ำโดยราษฎรชาวเขาและส่งเสริมการปลูกป่าทดแทน
- เพื่อจัดให้ราษฎรชาวเขาเลิกโยกย้ายที่ทำกินและการทำลายป่าเพื่อปลูกฝิ่น ซึ่งเป็นการผิดกฏหมายและให้รู้จักอยู่เป็นหลักแหล่ง โดยดำเนินการจัดหาพันธุ์พืชที่ทดลอง แล้วว่าสามารถปลูกได้ในสภาพภูมิประเทศและสภาพภูมิอากาศที่เป็นถิ่นที่อยู่ของราษฎรชาวเขา อีกทั้งเป็นพืชที่สามารถทำรายได้สูงเท่ากับฝิ่นหรือมากกว่า
- เพื่อดำเนินการฝึกอบรมราษฎรชาวเขาให้เข้าใจหลักวิชาการเกษตรที่สูงรวมทั้งการเลี้ยงสัตว์
- เพื่อดำเนินการทดลองวิจัยพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ที่จะสามารถขยายพันธุ์ให้แก่ราษฎร เพื่อนำไปปลูกและเลี้ยง เพื่อเพิ่มพูนรายได้ โดยทำการศึกษาในด้านการขนส่งและภาวะตลาดด้วย
- เพื่อส่งเสริมในด้านการศึกษา อนามัยและการวางแผนครอบครัวแก่ราษฎรชาวเขา และได้พระราชทานเป้าหมายของโครงการฯ ไว้ดังนี้
- ช่วยชาวเขาเพื่อมนุษยธรรม
- ช่วยชาวไทย โดยลดการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ คือ ป่าไม้ และต้นน้ำลำธาร
- กำจัดการปลูกฝิ่น
- รักษาดินและใช้พื้นที่ให้ถูกต้อง คือ ให้ป่าอยู่ในส่วนที่เป็นป่า และทำไร่ ทำสวนในส่วนที่ควรเพาะปลูก อย่าให้ส่วนทั้งสองนี้รุกล้ำซึ่งกันและกัน
- ผลิตพืชเพื่อเพิ่มประโยชน์ทางเศรษฐกิจ แก่ประเทศ
นอกจากนี้ยังได้ พระราชทานวิธีดำเนินการ เพื่อให้สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ดังนี้
- ลดขั้นตอน คือ จะทำอะไรก็อย่าต้องให้มีการอนุมัติต่อๆ กันไปหลายขั้น อีกนัยหนึ่งให้กระจายอำนาจ
- ปิดทองหลังพระ อย่าทำความดีเพื่อเอาไว้อวด
- เร็ว ๆ เข้า
- ช่วยเขาช่วยตัวเอง
ต่อมาได้มีการเปลี่ยนชื่อให้เหมาะสมกับสภาพการณ์เป็น โครงการหลวงพัฒนาชาวเขาโครงการหลวงภาคเหนือ โครงการหลวง และท้ายที่สุดได้ จดทะเบียนเป็น มูลนิธิโครงการหลวง ในปี พ.ศ. 2535
โครงการหลวงเป็นโครงการที่มีเอกลักษณ์ เฉพาะตัวโดยพระบารมีขององค์พระประมุข โครงการฯ จึงเป็นศูนย์รวมของนักวิชาการ ข้าราชการ และเอกชนจากแหล่งต่าง ๆ ซึ่งต่างก็เต็มใจจะเข้ามาร่วมโครงการ ทำงานถวายอย่างไม่ย่อท้อ นอกจากความช่วยเหลือภายในประเทศแล้ว ต่างประเทศหลายแห่งก็พยายามให้ความช่วยเหลืออย่างเต็มที่ เพราะเรื่องยาเสพติด คือ ฝิ่นและเฮโรอีน เป็นปัญหาของคนทั้งโลก
การดำเนินงานที่สำคัญที่สุดของโครงการฯ ในระยะเริ่มแรกนั้นก็คือ งานวิจัย เพราะนักวิชาการเกือบทั้งหมดของมหาวิทยาลัยคุ้นเคยกับพืชที่ปลูกกันในพื้นที่ข้างล่างทั้งสิ้น ไม่เคยศึกษาหรือวิจัยว่าพืชใดที่มีราคาและเหมาะสมที่จะปลูกในที่สูง ให้ผลผลิตที่จะปลูกทดแทนฝิ่นได้
ความร่วมมือจากภายในประเทศ
โครงการฯ ได้รับความร่วมมือจากคณะผู้ทำงานเป็นอาสาสมัคร ประกอบด้วยคณาจารย์ ข้าราชการ และ เจ้าหน้าที่ จากหน่วยราชการต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ กรมป่าไม้ กรมพัฒนาที่ดิน กรมประชาสงเคราะห์ การพลังงานแห่งชาติ กรมวิชาการเกษตร กรมปศุสัตว์ กองทัพอากาศ กองทัพบก กรมชลประทาน กรมตำรวจ การไฟฟ้าฝ่ายผลิต การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่ง ประเทศไทย สำนักงานเกษตรภาคเหนือ สำนักงานเกษตรจังหวัดในพื้นที่ปฏิบัติงาน เป็นต้น
งานที่ทำในระยะแรกนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้โครงการฯ ปฏิบัติงานร่วมไปกับโครงการศึกษาของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เสมือนเป็นโครงการเดียวกัน เพราะเจ้าหน้าที่ส่วนใหญ่เป็นอาสาสมัครทำงานด้วยจุดมุ่งหมายเดียวกัน แต่เนื่องจากไม่มีข้าราชการ หรือเจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน วิจัยประจำอยู่ตามสถานีทดลอง จึงได้ร่วมมือกับตำรวจตระเวนชายแดนที่ประจำอยู่ตามดอยหลายแห่ง ตำรวจเหล่านี้ล้วนทำหน้าที่เป็นครูสอนเด็กในโรงเรียนและก็ตั้งบ้านเรือนอยู่บนดอย พูดภาษาชาวเขาได้ เป็นที่รู้จักพึ่งพาอย่างดีของชาวเขา ตำรวจตระเวนชายแดนได้ช่วยเหลือในการส่งเสริมการปลูกพืชแก่ชาวเขา และให้ประโยชน์ต่อการพัฒนางานวิจัยของโครงการอย่างมาก โดยทำหน้าที่เหมือนเป็นเจ้าหน้าที่ภาคสนามของโครงการสมัยแรกๆ แต่ เนื่องจากครูเหล่านี้ไม่มีความรู้ด้านเกษตร ทางโครงการจึงให้การอบรมตำรวจตระเวนชายแดนที่เป็นครูชาวเขาเอง 16 คน
เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2513 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พล.อ. หม่อมเจ้ากาฬวรรณดิศ ดิศกุล สมุหราชองค์รักษ์ เสด็จแทนพระองค์ ไปทรงเปิดการอบรมวิชาการเกษตรในโครงการพระบรมราชานุเคราะห์ชาวเขาที่คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งเป็นการอบรมครั้งแรก โดยมีครูและชาวเขาจากหมู่บ้าน 17 แห่ง ในจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย และน่าน ผู้ที่มาช่วยสอนก็เป็นคณะอาสาสมัครจากหน่วยงานต่างๆ หลังจากเสร็จการอบรม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานเลี้ยงที่พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ และพระราชทานมีดสำหรับ ติดตา ต่อกิ่ง และชาวเขา ก็ทูล เกล้าฯ ถวายเงิน คนละหนึ่งบาทตามธรรมเนียมของไทยเมื่อได้รับของมีคม
การปฏิบัติงานในสมัยแรกนั้น ประสบความยากลำบากหลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถนนหนทาง การติดต่อสื่อสาร โทรคมนาคม น้ำ ไฟ เมื่อโครงการฯ เริ่มงานขึ้นนั้น ถนนหนทาง และการคมนาคมระหว่างดอยต่างๆ เป็นไปอย่างยากลำบาก คณะทำงานมักจะต้องเดินเท้ากันอยู่เสมอในการขึ้นลงดอยต่าง ๆ และการติดต่อสื่อสารจึงขาด ความสะดวก และล่าช้ามาก ทำให้เกิดปัญหาตามมามากมาย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้อนุญาตให้โครงการฯ ติดตั้งวิทยุตามดอยต่างๆ โดยใช้ข่ายคลื่นวิทยุของมหาวิทยาลัยได้ ผู้ที่เป็นหัวเรี่ยวหัวแรง ในเรื่องนี้ได้แก่ นายพร สุวรรณวาจกกสิกิจ ผู้อำนวย การสำนักส่งเสริมและฝึกอบรม ถึงแม้ในขณะนี้ก็ยังให้ความช่วยเหลือในเรื่องนี้อยู่เสมอ
เมื่อเริ่มทำงานจะต้องมองหาและคัดเลือกพื้นที่สำหรั ทำการวิจัย หรือทำการส่งเสริม ซึ่งในพื้นที่เหล่านี้ ในปี พ.ศ. 2512 หม่อมเจ้า ภีศเดช รัชนี และคณะทำงานได้ตัดสินใจเลือกบริเวณดอยอ่างขางเป็นสถานีวิจัยแห่งแรกของโครงการฯ และได้รับพระราชทานชื่อในเวลาต่อมาว่า สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ต่อมาก็ได้มีการขยายพื้นที่การปฏิบัติงานเพิ่มขึ้น การติดต่อเข้าไปในพื้นที่ต้องอาศัยเดินเท้าเป็นหลัก ในบางพื้นที่ที่เฮลิคอปเตอร์สามารถลงจอดได้ ก็จะได้รับการสนับสนุนจากกองทัพอากาศช่วยอำนวยความสะดวกในการเดินทางของอาสาสมัครนักวิจัยเป็นประจำทุกต้นเดือน ส่วนการ ขนส่งปุ๋ย ยา เมล็ดพันธุ์ และเสบียงต่างๆ จะได้รับความช่วยเหลือจากกองพันสัตว์ต่าง กองทัพบก
ความช่วยเหลือจากต่างประเทศ
เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2518 และวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ โปรดเกล้าฯ ให้คณะทูตานุฑูตและภริยาจากประเทศต่างๆ ที่ประจำอยู่ในประเทศไทยตามเสด็จพระราชดำเนินไปยังสถานี เกษตรหลวงอ่างขาง เพื่อให้เห็นสภาพความเป็นจริงและปัญหาที่กำลังมีอยู่ พร้อมกันนั้นได้ทรงมีพระราชดำรัสต่อคณะทูตานุทูตขอให้พิจารณาให้ความช่วยเหลือเท่าที่จะทำได้ ซึ่งต่อมาเป็นผลให้หลายประเทศได้จัดส่งพันธุ์ไม้และพันธุ์สัตว์มาถวายเพื่อใช้ประโยชน์ในโครงการฯ
ในส่วนความช่วยเหลือจากต่างประเทศที่โครงการฯ ได้รับมาอย่างสม่ำเสมอ คือ ความช่วยเหลือจากประเทศสาธารณรัฐจีน โดย ดร. เชน ชางฮวน ได้ติดต่อไปยังรัฐบาลของตนเพื่อขอความช่วยเหลือแก่โครงการฯ ทางกระทรวงเศรษฐกิจของสาธารณรัฐจีน พิจารณาเห็นว่า คณะกรรมการส่งเสริมอาชีพทหารผ่านศึกดำเนินการมีผลงานทางด้านไม้หนาวที่ประสบผลสำเร็จเป็นอย่างดี จึงได้มอบหมายเรื่องนี้ให้คณะกรรมการฯ ดังกล่าวในปี พ.ศ. 2513 และโครงการฯ ได้เชิญ Mr. Sung Chiang-Yun มาดูงานและให้คำแนะนำในการปลูกพืชต่าง ๆ
ขอขอบคุณที่มาและภาพประกอบจาก
เครือข่ายกาญจนาภิเษก
ไทยวิกิพีเดีย
มูลนิธิโครงการหลวง
ThaiDonateDB.com